اشاره به كفر و انكار انسانهاى لجوج مىكند كه حتى با مشاهده اينهمه آيات عظمت خدا باز راه انكار را پيش مىگيرند ، و يا اشاره به كفران و ناسپاسى اين گونه افراد است كه وجودشان غرق نعمتهاى او است و باز هم نه در مقام شكر منعمند و نه شناخت او . 3 - تسخير موجودات زمين و آسمان همانگونه كه سابقا هم اشاره كرده‌ايم تسخير اين امور براى انسان از اين نظر است كه خدا آنها را خدمتگزار انسان قرار داده و در مسير منافع او مىباشند ( شرح مفصل اين موضوع را در جلد يازدهم تفسير نمونه صفحه 167 به بعد - ذيل آيات 12 تا 14 سوره نحل و همچنين در جلد دهم صفحه 120 به بعد ذيل آيه 2 سوره رعد - بيان كرده‌ايم ) . و اگر مىبينيم در ميان نعمتهاى زمينى ، حركت كشتيها بر صحنه اقيانوسها بالخصوص ذكر شده به خاطر آن است كه اين كشتيها در گذشته و حال مهمترين وسيله ارتباطى و انتقال انسانها و كالاها از نقطه اى به نقطه ديگر بوده و هستند ، و هيچ وسيله نقليه اى تا كنون نتوانسته است جاى كشتيها را در اين زمينه بگيرد . به طور قطع اگر يك روز تمام كشتيها بر صفحه اقيانوسها از حركت باز ايستند زندگى انسانها به كلى مختل خواهد شد ، چرا كه راههاى خشكى قدرت و كشش نقل و انتقال اينهمه وسائل و كالا را ندارد ، مخصوصا در عصر و زمان ما با توجه به اينكه مهمترين وسيله حركت زندگى صنعتى بشر نفت است ، و مهمترين وسيله براى انتقال نفت از نقطه اى به نقاط ديگر همان كشتيها هستند اهميت اين نعمت بزرگ الهى آشكارتر مىشود ، چرا كه گاهى كار يك كشتى نفتكش غول پيكر را « ده هزار اتومبيل هم » نمىتواند انجام دهد ! و انتقال نفت از طريق خطوط لوله نيز براى نقاط محدودى از دنيا امكان پذير است .